Het is 2002. Honderdnegenendertig jaar na de afschaffing van de slavernij. Journalist Teun van de Keuken, van het programma Keuringsdienst van Waarde, leest over wantoestanden in de chocolade-industrie. In Ivoorkust, waar de meeste cacao vandaan komt, zouden honderdduizenden kinderen worden gedwongen te werken op cacao-plantages. Ze krijgen geen geld en mogen niet weggaan als ze dat willen. Volgens de Verenigde Naties is dit slavernij.
Teun besluit verder onderzoek te doen. Hij komt er achter dat de meeste chocolade een mix is van cacao uit verschillende landen. Ivoorkustcacao zit er bijna altijd in. Wie zeker wil weten geen slavenchocola binnen te krijgen, kan de gewone reep daarom beter laten liggen.
Slavernij is strafbaar. In Ivoorkust en in Nederland. Bovendien zijn er internationale verdragen die slavernij als misdrijf bestempelen, die door zowel Nederland als Ivoorkust zijn ondertekend.
Ook is het strafbaar om artikelen te kopen die op criminele wijze zijn verkregen. Je mag geen gestolen fiets kopen, maar ook geen producten die met slavernij zijn gemaakt.
|
2003
Als enthousiast consument van chocola is Teun van de Keuken schuldig aan heling. Hij besluit zich aan te geven bij de politie, omdat hij door het eten van chocolade schuldig is aan het voortbestaan van slavernij.
|
|
|
 |
|
Keuringsdienst van Waarde
De eerste TV-uitzending over cacaoslavernij van het programma Keuringsdienst van Waarde doet veel stof opwaaien. Te zien is onder andere dat Teun zichzelf probeert aan te geven bij de politie, maar die nemen hem niet serieus.
|
heet heling. Hiervoor kun je zes jaar de cel in draaien.
|
Steun Teun
De actie van Teun - en daarmee de misstanden in de cacao-industrie kreeg in Nederland veel publiciteit. Zo werd er door de consumentenbond de campagne "Steun Teun" gestart: duizenden leden van de bond vulden een bon in, waarmee ze Teuns aanklacht ondersteunden.
|
|
|
|
|
|
|
Maart 2004: wie wil er tegen Teun getuigen?
In maart 2004 geeftt Teun zichzelf met behulp van een goeie advocaat officieel aan bij de officier van justie als chocoladecrimineel. Een half jaar later wordt de aangifte niet ontvankelijk verklaard door de officier van justitie. Omdat Teun het niet eens is met deze beslissing gaat hij het aanvechten voor het hoge gerechtshof.
Teun's advocaat zegt dat hij getuigenissen nodig heeft van slachtoffers van zijn chocoladeconsumptie. Hij reist af naar Burkina Fasso, buurland van Ivoorkust. Hier, aan de grens, worden kinderen geronseld om op cacaoplantages in Ivoorkust te werken. Op die plantages worden ze gewongen, vaak met geweld, om te werken. Ze krijgen geen geld en worden gevangen gehouden.
Teun spreekt vier jongens die als slaaf in Ivoorkust hebben gewerkt. Zij leggen een getuigenverklaring tegen hem af.
|
|
|
|
|
|
|
2005: een belangrijk jaar voor de choco-industrie
Ondertussen is het 2005. Een belangrijk jaar voor de chocolade industrie. Vier jaar geleden hebben alle grote chocolade producenten een convenant ondertekend waarin zij verklaren vanaf 1 juli 2005 slaafvrij te produceren. Dit zullen ze kenbaar maken door hun chocoladewikkel te voorzien van een slaaf-vrij keurmerk. Als de deadline verstrijkt, blijkt geen van de chocoreuzen zijn beloftes na te komen. Voor het televisieprogramma Keuringsdienst van Waarde reist Teun af naar de Verenigde Staten om te spreken met de initiatiefnemer van het convenant, Congresman Eliot Engel.
Teun is teleurgesteld, maar blijft uitgaan van het goeie in de mens. Hij snapt dat het voor de bedrijven moeilijk is alle slavernij in een keer uit te bannen. Maar een blijk van goede wil is nooit weg. Als in datzelfde jaar de feelgood chocolade film Charlie and the Chocolate Factory uitkomt, vraagt hij Nestlé, hoofdsponsor van de film, een paar slaafvrije repen te maken. Desnoods één. Nestle wil niet. De slaafvrije reep komt er niet.
|
29-11-2005: de geboorte van Tony's
Zelfs Ben and Jerry's, makers van ijs met een verantwoorde reputatie, willen hun vingers niet branden aan slaafvrij chocolade ijs. Dan besluit Teun om het zelf maar te doen. Op 29 november 2005 brengt hij de eerste officiële slaafvrije chocoladereep ter wereld op de markt. Tony's Chocolonely® is geboren! De reep blijkt een groot succes. De eerste dag raakt de reep bijna driedubbel uitverkocht. Er worden er dertienduizend verkocht.
|
|
februari 2007: Bellissimo spant zaak aan tegen Teun
Een importeur van Zwitserse chocolade, Bellissimo, spant een kort geding aan tegen Van de Keuken, omdat hij niet zou kunnen garanderen dat zijn chocolade slaafvrij is gefabriceerd. De garantie dat Tony's Chocolonely slaafvrij is gemaakt, is volgens Bellissimo misleidend. "Slaafvrije chocolade bestaat niet", aldus de advocaat van Bellissimo. Ook zouden andere chocoladeproducenten door de bewering in een kwaad daglicht worden gesteld.
Tevens verzoekt Bellissimo de rechter de uitzending van het programma Keuringsdienst van Waarde over Tony's Chocolonely te verbieden. Uitspraak van de rechter: Tony's Chocolonely chocolade is 100 % slaafvrij en de uitzendingen mogen doorgaan!
|
|
|
|
|
05-04-2007: de uitspraak van de rechter
Op 5 april 2007 kwam de uitspraak van het gerechtshof in Amsterdam. Zij heeft besloten dat journalist Teun van de Keuken niet zal worden vervolgd strikt op juridische gronden. Op inhoudelijke gronden gaat het hof op veel punten met Van de Keuken mee.
Zo erkent het hof de deplorabele situatie in de chocolade- industrie. Het spreekt over "ernstige misdaden waar vele jonge mensen het slachtoffer van worden of zijn geworden." Ook stelt het hof dat de consument verantwoordelijkheid draagt voor deze situatie.
"Een opzienbarende uitspraak", aldus Van de Keukens advocaat. Ondertussen draait Tony's Factory nog steeds op volle toeren. Het
|
|
|
|
<><>
|
<>
